ashura | پیام های عاشورا | پیام های واقعه عاشورا | معرفی یاران امام حسین علیه السلام | گریه بر امام حسین ع | گریه برای امام حسین ع | مسابقه سفینه النجاه | امام حسین ع | امام حسین علیه السلام | عاشورای حسینی | امام حسین علیه السلام | پیام عاشورا | سیدالشهداء | shia | محرّم | shia muslim | محرم | عاشورا | امام حسین ع | شیعه

غسل کردن امام حسین ع در شب عاشورا

با حمایت مالی/معنوی از خاکریزفرهنگی وارثین در ترویج فرهنگ ناب ایرانی-اسلامی و مقابله جدی با تهاجم فرهنگی سهیم شوید. چند مورد از روش های حمایت معنوی: - مراجعه روزانه به تارنمای خاکریز و مطالعه چند مورد از مقالات - معرفی خاکریزبه دوستان - انتشار مقالات در شبکه های اجتماعی

در این مقاله از خاکریز فرهنگی وارثین به این سوال جواب داده شده است که: باوجود عدم دسترسی امام حسین ع ویارانش به آب در روز عاشورا  چگونه ایشان د رشب عاشورا از داروی نظافت  استفاده کرده اند و غسل نیزنموده اند؟

ما در جواب این سوال ابتدا به مسئله استفاده از داروی نظافت میپردازیم و در ادامه به بررسی غسل شب عاشورا میپردازیم .چرا که مسئله استفاده از داروی نظافت خود بحث وجواب جداگانه ای می خواهد.

اما قبل از آن یاد آوری یک نکته ضروری است که منع آب در کربلا و مسئله عطش از مباحث  مسجل درتاریخ می باشد.[۱] و اینکه شبهه را برای این مطرح کرده اند که در این مطلب تشکیک کنند ومستند این شبهه نیز چند منبع تاریخی است. که این منابع   عبارتند از: طبری در: تاریخ الأمم و الملوک[۲]، و بلاذری در: انساب الاشراف[۳].که درهردو منبع فقط استفاده از نوره آمده است واشاره ای به غسل کردن حضرت نشده است.[۴]

بعداز ذکر این مقدمه ما به بیان جواب سوال می پردازیم :

استفاده از داروی نظافت

ماجرای استفاده از داروی نظافت در تاریخ طبری ، و انساب الاشراف با ترتیب این عبارت آمده است: « ثم دخل الحسین ذلک الفسطاط فتطلى بالنوره »و « أمر الحسین بفسطاط فضرب فأطلى فیه بالنوره»[۵] آمده است.

دلائل نقد :

۱٫آنچه باعث ضعف وعدم مقبولیت این گزارش میشود اینست که در برخی منابع مهم تاریخی (که یا مقدم بر این منابع هستند ویا از لحاظ سند در نقل جریان عاشورا یکی هستند)به این جریان اشاره نکرده اند ،برخی  منابع که به استفاده از داروی نظافت  اشاره نکرده اندعبارتند از :

حتما بخوانید:   مراقبه خاص برای ماه محرّم

الاخبار الطوال تألیف ابی‌حنیفه ، احمد بن داود دینوری (متوفای ۲۸۲) که پیش از طبری بوده، نیامده است.[۶]در کتاب ارشاد شیخ مفید نیز این موضوع نقل نشده است،[۷] در کتاب «وقعه الطف»  [۸] و مناقب ابن شهر آشوب[۹] (متوفای ۵۸۸) نیز این مطلب ذکر نشده است.
وحتی این جریان در کتاب‌های با ارزش متاخر مانند مقتل الحسین مقرم[۱۰]، نیز گزارش نشده است  .

با توجه به آنچه بیان شد معلوم میشود که این جریان نمی تواند چندان اعتبار تاریخی داشته باشد .

۲٫ این احتمال نیز وجود دارد که کتبی که این گزارش درآنها ذکر شده است،دچارتصحیف شده باشند.،چراکه متون قدیمی بی نقطه بوده اند واحتمالا درنسخ اصلی  کلمه تور «ظرف برنجی یا سنگی»[۱۱]بوده است که به نوره تصحیف شده و موید ادعای فوق آن‌که این ترجمه عبارت تور توسط برخی مورّخان به کار رفته است. به عنوان مثال گزارش ابو علی‌مسکویه او تنها سخن از مشک به میان آورده می‌نویسد: و أمر الحسین بمسک فمیث فی جفنه عظیمه و أطلی: حسین(ع) دستور داد در بادیه‌‌ای(ظرفی) بزرگ، مُشْکی حل کردند و آن را بر بدن خود مالید … [۱۲]

علاوه بر این دراین دو کتاب(تاریخ طبری و انساب الاشراف) قبل از ذکر نوره دستور امام برای آماده کردن مشک  آمده است.واین خود دلیل مهمی برتصحیف میتواند باشد.[۱۳]

باتوجه به آنچه بیان شد واینکه کلمه تور صحیح باشد ، ترجمه این فراز از تاریخ این‌گونه می‌شود: «پس از دستور امام، مُشکی (آورده و آن) را در آن ظرف به هم زدند و آماده کردند و سپس به ترتیب، امام و یارانش بدن خود را با آن خوشبو کردند»

غسل

مسئله غسل کردن در شب عاشورا توسط شیخ صدوق درامالی ذیل بشرح آورده است :«ثم إن الحسین ع أمر بحفیره فحفرت حول عسکره شبه الخندق و أمر فحشیت حطبا و أرسل علیا ابنه ع فی ثلاثین فارسا و عشرین راجلا لیستقوا الماء و هم على وجل شدید و أنشأ الحسین ع یقول …

حتما بخوانید:   نماهنگ: فلسطین آزاد خواهد شد

ثم قال لأصحابه قوموا فاشربوا من الماء یکن آخر زادکم و توضئوا و اغتسلوا و اغسلوا ثیابکم لتکون أکفانکم ثم صلى بهم الفجر[۱۴].»

نفد :

۱٫این جریان تنها درامالی بدین گونه آمده  است (واگردرجای دیگری یافت شود بنقل از امالی صدوق است ) و این نقل باایراداتی مواجه است ازجمله اینکه:

– واقعه آب آوردن حضرت علی اکبر وآنچه بعد از آن ذکر شده بااین اهمیت در متون  تاریخی وحدیثی معتبرچون کتب اربعه حدیثی شیعه نیامده است واین میتواند نشان از ضعف این روایت باشد.

– ضمن اینکه برخی افراد درسند مثل« أبو سعید الحسن بن عثمان بن زیاد التستری »روایت آمده است که درکتب رجالی وتراجم مطلبی درموردشان نیامده است  .

۲٫مسئله غسل کردن درمتون معتبری چون تاریخ طبری ،انساب الاشراف ، الارشاد ،اخبارالاطوال و وقعه الطف نیامده است ومیتواند نشان از ضعف گزارشات پیرامون این مسئله باشد.

۳٫در صورت پذیرفتن مسئله غسل این دلیل رامیتوان درچند بندآورد :

– امام حسین ع  می‎دانست “ حضرت ویارانش سیراب باشد یا تشنه، ایشان  را به شهادت می‎رساندند.

ضمن آنکه حضرت می‎دانست، هیچ یک از اهل‎بیت به خاطر تشنگی هلاک نخواهد شد،چرا که حداکثرزمان تشنگی یک روز بوده است که قابل تحمل برای یک انسان معمولی  است .لذا آنچه درآن شب باعث قوت قلب بیشتر یاران امام میشد آمادگی بیشتر برای شهادت بود که غسل شهادت و آماده شدن برای شهادت را میتوان یک حرکت عالی درجهت این امر دانست.

– امام حسین ع  مأمور عمل به ظاهر است. و با وجود  این احتمال که یاران حضرت بار دیگر می توانندآب بیاورند غسل کردن ودیگر موارد ذکر شده ایرادی بر حضرت وارد نمی کند .

پی نوشت:

[۱] طبری ، ج۴، ص ۳۱۱-۳۱۲؛ ارشاد، ج۲، ص ۸۶٫ اخبار الطوال، ص ۲۵۵؛ ارشاد، ج۲، ص ۸۶٫[۲] تاریخ الأمم و الملوک، ج۵، ص۴۲۳؛
[۳] انساب الاشراف، ج۳ـص ۱۸۷؛
[۴] متن عبارت در تاریخ طبری : امر الحسین بفسطاط فضرب، ثم امر بمسک فمیث فی جفنه عظیمه او صحفه، قال: ثم دخل الحسین ذلک الفسطاط فتطلى بالنوره
[۵] .تاریخ طبری ج۵٫ص۴۲۳-انساب الاشراف ،ج۳ص۱۸۷
[۶] ابو حنیفه دینورى‏، الأخبار الطوال ،ناشر: رضى‏،مکان نشر: قم‏،سال چاپ: ۱۳۶۸ ش‏، ص ۲۵۴-۲۵۶٫
[۷] ارشاد مفید،ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی، تهران ،انتشارات علمیه اسلامیه، ج۲، ص ۸۶-۹۶٫
این در حالی است که مأخذ شیخ مفید و طبری، در بیان وقایع عاشورا مشابه است .اگر چنین مطلبی معتبر بود، قطعاً شیخ مفید آن را نقل می‌کرد.
[۸] وفعه الطف، ص ۱۹۰-۲۰۵٫ (این منبع همان مقتل ابی مخنف است که مهم‌ترین و معتبرترین اثر در حادثه کربلا،که اصل آن کتاب از بین رفته و مطالب آن در کتاب‌های مختلف استوتوسط آقای یوسفی غروری به این نام جمع آوری شده است.)
[۹] مناقب، ج۴، ص ۱۰۶-۱۰۹٫
[۱۰] مقتل‏الحسین، (ع)، عبدالرزاق موسوی مقرم، چاپ پنجم،قم، دارالکتاب الاسلامی، ۱۳۹۹ ق، ص ۲۱۵-۲۲۰٫
[۱۱] ابن‌اثیر، مؤلف «النهایه فی غریب الحدیث و الاثر» در مورد لغت تور می‌نویسد: فی حدیث ام سلیم أنها صنعت حیسا فی تور، و هو اناء من صفر، او حجاره کالاِجانه قد یتوضأ منه- در حدیث «ام سلیم» آمده است که او در تور، حیس(غذایی مرکب از خرما و روغن و سویق) آماده کرد، تور، ظرفی برنجی یا سنگی است مانند طشت که گاهی در آن وضو می‌گیرند. النهایه فی غریب الحدیث و الاثر، ج۱، ص۱۹۹-  لسان‏العرب، جلد ۴، ص ۹۶
[۱۲] تجارب الامم، ج۲، ص۷۰
[۱۳] متن عبارت در تاریخ طبری : امر الحسین بفسطاط فضرب، ثم امر بمسک فمیث فی جفنه عظیمه او صحفه، قال: ثم دخل الحسین ذلک الفسطاط فتطلى بالنوره
[۱۴]الأمالی‏صدوق، مجلس ۳۰،ص : ۱۵۶-۱۵۷

حتما بخوانید:   مداحی کنار قدم های جابر میثم مطیعی با موضوع پیاده روی اربعین

 

بازنشر از تبیان

پاسخ دهید

CLOSE
CLOSE

قبل از همه مقالات وبسایت را بخوانید . . .

مطمئنا برای شما هرزنامه نخواهیم فرستاد!

باتشکر، عضویت شما انجام شد

ورود شما را به جمع اعضاء خبرنامه وبسایت تبریک عرض می کنیم!

حمایت مالی